وبلاگ گرافیک یاب

اخبار، مطالب آموزشی و کاربردی گرافیک

نمادها و علامت های بسته بندی مورد نیاز طراحان گرافیک

نمادها و علامت های بسته بندی مورد نیاز طراحان گرافیک در زمان های بسیار دور انسان ها برای برقراری ارتباط با یکدیگر از اشکال و فرم ها که برروی سنگ ها، کتیبه ها یا دیوارها حک می شده است، استفاده می کردند. با گذشت زمان این اشکال رنگ و بوی حروف را به خود گرفته اند و به درستی که حروف خود تغییر شکل یافته اشکال می باشند.

انتقال معانی و مفاهیم از طریق نمادها و اشکال سابقه طولانی در زندگی بشر دارد. امروزه نیز برای نشان دادن مثلا رستوران در چند کیلومتری جاده یا نزدیک بودن پمپ بنزین در مسیر، از اشکال استفاده می شود. علائم راهنمایی و رانندگی نیز خود گویای این مطلب است که اشکال در القای مفاهیم نقش بسیار عمده ای را بازی می کنند و هرچه ساده تر باشند و مفهوم واضح تری را در عین سادگی منتقل نمایند، ارزش بیشتر را دارا هستند.

همه ی شما دیده اید که وقتی محصولی را خریداری می کنید روی بسته بندی محصول یک سری علامت و نشانه و جود دارد که هر کدام با توجه به محصول داخل بسته روی آن قرار گرفته است. این علامت ها بسیار زیاد بوده و هر کدام کاربرد مخصوص خود را دارد.  در اینجا به توضیح دادن کاربرد علامت های رایج و مهم روی محصولات می پردازیم.


(Mobius Loop) حلقه موبیوس: مواد به کار رفته قادر به بازیافت است ، نه اینکه بازیافت شده است و نه اینکه در سیستم بازیافت مورد قبول واقع شده می شود. گاهی این علامت همراه با عدد و علامت درصد “%” نمایش داده می شود که میزان موادی که قادر به بازیافت است را شرح می دهد.

 


PET or PETE (Polyethylene Terephalate Ethylene) پلی اتیلن ترفتالات : کاربردهای بسته بندی: بطری نوشیدنی ها، بطری آب، بطری دهان شویه ها، ظرف کره بادام زمینی، ظرف سس ها، بطری آبمیوه، بطری روغن های مایع موارد استفاده پس از بازیافت: تولید کیسه خرید، نخ، مبلمان، فرش، قاب سازی، تسمه، کفش های ورزشی، الیاف پلی استر، چمدان،کاپشن، کیسه خواب، قطعات خودرو- رتبه خطر: برخی از متخصصین معتقدند که بسته به چگونگی استفاده و درجه حرارتی که برای تهیه این نوع پلاستیک ها بکار می رود ممکن است در کار غدد درون ریز ایجاد اختلال کند. پس برای اطمینان بیشتر، فقط یک بار از بطری های آب یا نوشیدنی استفاده شده و از قرار دادن آن ها در فریزر و یا ریختن مایعات داغ درون آنها خودداری شود.

 


HDPE (High Density Polyethylene)  پلی اتیلن سنگین : کاربردهای بسته بندی: بطری های مات شیر، آبمیوه، روغن های خوراکی، شیشه پاک کن، مایع سفیدکننده، محلول های ضدعفونی کننده و شوینده، شامپو،روغن موتور، کیسه زباله یا خرید، و بسته بندی ماست و کره و … موارد استفاده پس از بازیافت: تولید بطری شوینده های لباس، بطری روغن، خودکار، مخازن زباله و بازیافت، کفپوش، لوله،تخته، نیمکت، میز و صندلی مسافرتی، حصار، و صندوق های پست  – رتبه خطر: بی خطر

 


 

 PVC (Polyvinyl Chloride) پلی وینیلی کلراید

کاربردهای بسته بندی: بطری های شیشه پاک کن، روغن های خوراکی ، محلول های ضدعفونی کننده و شوینده، شامپو، روکش سیم ها و کابل ها، وسایل پزشکی، لوله کشی، شلنگ های آب، پنجره ها

موارد استفاده پس از بازیافت: ساخت عرشه کشتی، قاب سازی، گلگیر خودرو، کابل، سرعت گیر، کفپوش، هشدار دهنده های جاده ای، و تشک

رتبه خطر: خطرناک به دلیل وجود کلرین. از تماس مواد غذایی گرم با این نوع پلاستیک و یا سوزاندن آن جداً خودداری شود.

 


LDPE (Low Density Polyethylene ) پلی اتیلن سبک

کاربردهای بسته بندی: بطری هایی که باید قابل فشرده شدن و انعطاف پذیر باشند، کیسه های نان، بسته بندی مواد غذایی یخ زده، روکش لباس ها، کیسه های خرید، مبلمان، کیسه جاروبرقی، و فرش موارد استفاده پس از بازیافت: تولید سطل زباله، مخازن کمپوست، قاب سازی و کفپوش رتبه خطر: بی خطر

 


PP (Polypropylene) پلی پروپیلن

کاربردهای بسته بندی: بطری های حاوی محلول های غلیظ، ظرف ماست، بطری سس گوجه فرنگی، درب پلاستیکی بطری ها، نی نوشیدنی، و بطری شربت های دارویی موارد استفاده پس از بازیافت: این نوع پلاستیک به ندرت بازیافت می شود. چنانچه برخی از مراکز بازیافت اقدام به این کار کنند می توان از آن جهت ساخت چراغ های چشمک زن، کابل های باطری، باطری خودرو، یخ شکن، جارو دستی، برس مو، پالت، و سطل زباله بهره برد. رتبه خطر: بی خطر، بویژه در مجاورت با مواد غذایی داغ

 


 

PS (Polystyrene) پلی استایرن

کاربردهای بسته بندی: ظروف یکبار مصرف، شانه تخم مرغ، بسته بندی انواع گوشت، بطری های حاوی قرص ها و کپسول ها، و کاور سی دی موارد استفاده پس از بازیافت: تولید عایق حرارتی، کلید پریز، شانه تخم مرغ، دریچه کولر، خط کش، بسته بندی از جنس استایروفوم. بازیافت این نوع پلاستیک به سختی انجام می گیرد. رتبه خطر: خطرناک، این نوع پلاستیک در مجاورت با غذای داغ آن را به شدت سمی می نماید.

 


Other (Polycarbonate) پلاستیک ترکیبی از انواع پلاستیک

کاربردهای بسته بندی: بطری های آب ١٠ و ٢٠ لیتری، ابزارهای ضد گلوله، عینک های آفتابی، دی وی دی ها، قطعات کامپیوتر، علائم ترافیکی، نایلون

موارد استفاده پس از بازیافت: تولید صفحات و تخته های پلاستیکی و محصولات سفارشی

رتبه خطر: نتایج برخی از تحقیقات بیانگر احتمال خطرناک بودن این نوع پلاستیک برای سیستم هورمونی بدن می باشد.

علائم بازیافت نخستین بار در سال ١۹۷٠ میلادی توسط گری اندرسون،دانشجوی سال آخر دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در لس آنجلس طراحی گردید و سپس در کنفرانس بین المللی طراحی به عنوان قسمتی از یک مسابقه ملی میان دبیرستان ها و کالج های آمریکا ارائه شد. مسابقه مذکوردر پاسخ به رشد روزافزون آگاهی مصرف کنندگان و حامیان محیط زیست و به مناسبت اولین روز جهانی زمین برگزار گردیده بود.

هر یک از سه فلش موجود در نماد بازیافت نمایانگر یک مرحله از فرایندی سه مرحله ای است که یک حلقه بسته (حلقه بازیافت) می باشد.

مرحله اول نشان دهنده جمع آوری مواد برای بازیافت می باشد. این مرحله توسط شما زمانی که مواد قابل بازیافت را جمع آوری و سپس تحویل غرفه های بازیافت می دهید انجام می گیرد. سپس مواد جمع آوری شده شسته و برای فروش به کارخانه های تولید کننده مواد و وسایل بازیافتی تفکیک می گردد.

فلش دوم در نماد بازیافت نشان دهنده فرآیند ساخت است.مواد قابل بازیافت به محصولات جدید برای مصارف خرده فروشی و یا عمده فروشی تبدیل می گردند.

مرحله سوم و نهایی خرید واقعی و استفاده از محصولات ساخته شده از مواد بازیافت شده می باشد.

 


Trademark: TM   اینجا به مخفف trademark  به معنی علامت تجاری یا نماد بازرگانی است. معمولا TM نشون دهنده ی یک تکنولوژی یا سرویس خاصی است که ثبت قانونی نشده و بیشتر برای متمایز کردنش با واژه ی مشابه است. مثلا واژه ی core به تنهایی به معنی هسته هست اما توی پردازنده ای اینتل معرف یک سری پردازنده هست مثل Core i7 و Core i5 .

 


Registered trademark  حرف R مخفف registered trademark هست یعنی نماد بازرگانی ثبت شده. وقتی روی یک فناوری یا برندی این علامت رو دیدید بدونید که تمام حقوق قانونی برای اون برند محفوظه و هر فرد یا شرکتی که از اون برند ، سرویس یا فناوری استفاده غیر مجاز بکنه محکوم میشه و باید غرامت بده.

 


Copyright   حرف C مخفف  Copyright هست که یعنی شما حق ندارید یه فیلم، عکس، نرم افزار یا اثر هنری را بدون اجازه صاحب اثر بفروشی و اگه این کار رو بکنی جریمه میشی. و برای استفاده از آن باید اجازه بگیری و منبع رو ذکر کنی.

 


 (Tidyman)  شخصیت پاکیزه: این علامت نشانه بازیافت نیست بلکه یک یادآوری به شهروند است که به پاکیزگی شهر کمک می کند تا زباله ها را به بهترین روش و مناسبترین شیوه ها دفع کنند.

 


(green dot)  نقطه سبز: این علامت به این معنا نیست که بسته قابل بازیافت است. این نماد روی بسیاری از بسته بندی های کشورهای اروپایی استفاده می شود و به این معنی است که تولیدکننده به بازیابی و بازیافت بسته بندی ها کمک مالی کرده است.

 


(glass label)  برچسب شیشه ای: این علامت یعنی بطری و یا هرچیز شیشه ای که دور ریختنی است را در یک جعبه یا سطل مخصوص به آن بذاریم تا از سایر زباله ها جدا باشد.

 


(aluminium label)  برچسب آلومینیوم: هر محصولی که این علامت را داشته باشد یعنی از آلومینیوم قابل بازیافت ساخته شده است.

 


 FSCبرچسب / Forest Stewardship Council آرم شورای نظارت جنگل محصولاتی را که شامل چوب هایی از جنگل هایی که به خوبی مدیریت می شود به طور مستقل مطابق با قوانین FSC است.

 


(steel label)  برچسب فولاد: این علامت یعنی محصول از فولاد قابل بازیافت درست شده است.

 


(WEEE symbol)  نماد WEEE: که مخفف Waste Electrical and Electronic Equipment به معنی (زباله برق و تجهیزات الکترونیکی) است. بیانگر این است که آن دستگاه شرایط وضع شده توسط اتحادیه اروپا برای دفع بی‌خطر ضایعات الکتریکی را برآورده می‌کند. بنابراین آن محصول به ‌جای آنکه دور ریخته شود باید در مراکز مشخص شده بازیافت شود. علامات الکتریکی حتی برای بیان اینکه یک دستگاه پس از پایان عمرش چگونه بازیافت یا دفع شود هم استفاده می‌شوند.

 


Underwriters Laboratories  یک شرکت ایمنی مستقل است که گستره زیادی از محصولاتی که در آمریکا، کانادا و مکزیک فروخته می‌شوند را تحلیل، تست و بازرسی می‌کند تا از تطابق آنها با استانداردها و شرایط مصوب مطمئن شود. دوربین‌های دیجیتال، گیتار الکتریکی، هدفون ها و نمایشگر‌های OLED از جمله محصولاتی هستند که توسط این شرکت بررسی می‌شوند تا از برآورده‌ کردن شرایط ایمنی مصرف‌کننده و استانداردهای تجارت جهانی اطمینان حاصل گردد. علامت UL به عنوان نمادی که شرکت‌های بیمه برای نشان دادن قابلیت اطمینان محصول در شرایط کارکرد طبیعی از آن استفاده می‌کنند نیز شناخته می‌شود.

 


FCC: با گسترش روزافزون استفاده از کامپیوترها و دستگاه‌های همراه، امواج هوایی روز به روز بیشتر می‌شوند. برای اطمینان از اینکه دستگاه بی‌سیم شما باعث ایجاد تداخل الکترومغناطیسی با سایر دستگاه‌ها نمی‌شود، کمیسیون ارتباطات فدرال همه دستگاه‌های الکتریکی تجاری که از امواج رادیویی استفاده می‌کنند را مورد تست قرار داده و درصورت برآورده کردن استانداردها آن را تایید می‌کند. (هردستگاهی که از یک ریزپردازنده بهره می‌برد).

دستگا‌ه‌هایی که در داخل آمریکا تولید یا برای فروش در بازار این کشور وارد می‌شوند باید استانداردهای FCC را رعایت کنند. این مقررات به دو قسمت تقسیم می‌شود : کلاس A که شامل همه دستگاه‌های صنعتی و تجاری طراحی شده برای استفاده در خارج از مناطق مسکونی و مکان‌هایی که تداخل امواج از اهمیت کمتری برخوردار است. کلاس B که شامل همه دستگاه‌های با کاربرد خانگی نظیر کامپیوترهای شخصی، تبلت‌ها، گوشی‌های تلفن همراه، پرینترها، استریو، سینماهای خانگی و….

 


CE: به طورکلی همه دستگاه‌های تولید‌شده، فروخته شده و وارد شده به اتحادیه اروپا باید علامتCE  (Confirmative European) به معنای منطبق با روپا را برروی خود حک شده ببیند. این علامت مشخص می‌کند که این محصول همه مقررات و استانداردهای مورد نیاز برای فروش در منطقه اقتصادی اروپا را برآورده کرده است. البته این علامت بالعکس علامت UL هیچ تضمینی برای کیفیت کالا نمی‌باشد و تنها ورود کالاها را به اتحادیه اروپا راحت‌تر کرده‌است. CE علامتی یکسان برای همه ۲۷ عضو این اتحادیه است که زحمت تولیدکنندگان را هم برای گرفتن گواهی های متفاوت در کشورهای مختلف کم کرده‌است. عدد ۴ رقمی که در کنار علامت CE مشاهده می‌کنید نشان دهنده شرکتی است که آزمایشات مورد نیاز برای دادن گواهی را انجام داده است (این کمپانی ها مجاز نیستند که نام خود را برروی دستگاه بنویسند.)

 


Exclamation : علامت تعجبی که اغلب به نام بخشنامه CE R & TTE  هم از آن یاد می‌شود بیانگر آن است که دستگاه مورد نظر مقررات رادیویی یک یا چند کشور عضو را نقض می‌کند. برای مثال آیفون یکی از مقررات رادیویی فرانسه که در آن عنوان شده همه دستگاههای رادیویی وقتی که در فضای باز استفاده می‌شوند باید با فرکانس۲.۴  و ۲.۴۵۴  گیگاهرتز کار ‌کنند را نقض می‌کند. به این‌ترتیب این دستگاه به عنوان دستگاهی در کلاس ۲ شناخته شده و از علامت تعجب برروی آن استفاده می‌شود. دستگاه‌هایی که در این باند فرکانسی هماهنگ کار می‌کنند دستگاه‌های کلاس ۱ هستند و علامت هشدار یا تعجب برروی آن مشاهده نمی‌شود.

 


:CCC  گواهی اجباری کشور چین CCC که )کوتاه‌شده عبارت China Compulsory Certificate است) ترکیبی از دو سیستم تضمین امنیت پیشین این کشور یعنی CCIB که تضمین‌کننده امنیت پایه‌ای استفاده کننده از کالا و همچنین سیستم CCEE که برای کالاهای الکتریکی استفاده می‌شد، است. هر محصولی که در چین تولید، فروخته یا به این کشور وارد می‌شود باید این علامت را داشته باشد. تنها تعداد کمی از کالاهای غیرالکتریکی مانند تایرخودروها و ابزارهای کشاورزی از این گواهی معاف هستند. اما آیفون از این گواهی معاف نیست.

 


 GS : علی‌رغم استفاده از علامت CE در کشورهای مختلف، بعضی کشورها (به‌عنوان مثال آلمان) تست‌ها و گواهی‌های مخصوص به خود را هم برروی محصولات اعمال می‌کنند. علامت GS  به همراه عبارتTUV.com  که اغلب به صورت  “TÜV Rheinland GS Mark” هم از آن استفاده می‌شود بیانگر این‌است که محصول الکتریکی توسط شرکت‌هایی مستقل مانند) TUV Rheinland نسخه اروپایی (UL مورد آزمایش قرار‌گرفته و مقررات ایمنی سخت‌گیرانه آلمان را هم رعایت کرده است.

 


Fragile: این علامت به این معنی است که محتویات بسته شکستنی است.

 


Way up: این علامت تقریبا روی تمام کارتن ها دیده می شود که سمت بالای جعبه را نشان می دهد . یعنی باید از جهت بالا باز شود.

 


Temperature limitation: این علامت معمولا برای موادغذایی و دارویی کاربرد دارد که حداقل و حداکثر دمای مناسب محیط برای محتویات داخل بسته را مشخص می کند.

 


Keep away from sun: دور از نور خورشید قرار گیرد.ممکن است به جای خورشید نماد مواد رادیو اکتیو رسم شود که یعنی دور از تشعشعات رادیو اکتیو قرار گیرد .بیشتر برای مواد غذایی و دارویی کاربرد دارد.

 


هنگام حمل کارتن باید از زیر آن را گرفت.این علامت بیشتر روی کارتن هایی است که محتویات داخل آن سنگین هستند و احتمال پاره شدن چسب های ته کارتن و افتادن محتویات وجود دارد.

 


این نماد حداکثر وزن مجاز و قابل تحمل جعبه را نشان می دهد.

 


در محیط مرطوب قرار نگیرد. آب یا هر مایعی دیگر روی آن ریخته نشود.

 


استاندارد ایران : (isiri): این استاندارد با تصویب قانون اوزان و مقیاسها در سال ۱۳۰۴ خورشیدی مطرح شد. بعدها و در سال۱۳۳۲ به واسطه ضرورت تعیین ویژگی ها و نظارت بر کیفیت کالاهای صادراتی و وارداتی، ایجاد یک تشکیلاتی رسمی مورد توجه قرار گرفت و هسته اولیه تشکیلات سازمانی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در اداره کل تجارت وقت شکل گرفت. در سال۱۳۳۹ با تصویب قانون تاسیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی، موسسه کار خود را در چارچوب هدف ها و مسئولیت های تعیین شده آغاز کرد. موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در سال۱۹۶۰ به عضویت سازمان بین المللی ISO درآمد.


سیب سلامت: علامت پروانه ساخت ایران و پروانه مجوز ورود به بازارهای داخلی است. این استاندارد اجباری است و باید بر روی تمام بسته بندی های محصولات آرایشی و بهداشتی، دارو، تجهیزات پزشکی و غذایی درج شود. این نشان گویای آن است که محصول، مجوزهای لازم را از سازمان غذا و داروی جمهوری اسلامی ایران دریافت کرده است. این نماد همیشه به عنوان استاندارد یاد نمی شود اما در گروه استانداردهای داخلی قرار می گیرد.

 


این نماد بیشتر روی اسپری ها و کرم های ضدآفتاب دیده می شود که یعنی این مواد به شدت قابل اشتعال هستند.

 


Estimated sign: این نماد روی محصولات اروپایی دیده می شود که یعنی این محصول همان محصولی است که برای آن پول دادید و نشان می دهد که محصول کمتر از مقدار اظهار شده بر روی برچسب نیست. یعنی کپی برابر به اصل محصول!

 


این علامت که یک دست با یک کتاب را نشان می دهد به این معنی است فضای کافی برای توضیح دادن ویژگی ها ، طریقه استفاده از محصول و نکات لازم روی محصول وجود ندارد. اگر روی محصولی این علامت وجود داشت یعنی دفترچه راهنما یا بروشوری که نحوه استفاده آن را نوشته بخوانید.

 


این علامت نشان دهنده ی تاریخ انقضای یک محصول بعد از بازکردن آن است. عدد روی این علامت بسته به نوع محصول تغییر می کند. “m” به معنی months  است. مثلا در اینجا تاریخ انقضای محصول ۶ماه پس از بازکردن آن است.

 


 

Keep frozen : این علامت یعنی محتویات داخل بسته را منجمد نگه داری کنید.

 


 این علامت به این معنی است که آب جوش یا داغ را به محصول اضافه کنید.

 


این علامت بیشتر روی موادغذایی دیده می شود که بسته به نوع محصول عدد این علامت تغییر می کند . در اینجا یعنی محتویات داخل بسته ۱۰ تکه است.

 


Fair trade: این نماد که به معنی تجارت منصفانه است اگر روی بسته باشد به این معنی است که محتوای بسته در کشورهای جهان سوم تولید شده است و تولیدکننده آن قیمتی واقعی و منصفانه برای آن دریافت کرده است.

 


این نماد روی جعبه کبریت های معتبر دیده می شود که نشان می دهد کارخانه های تولید کننده این کبریت ها از چوب های بازیافتی برای ساختن کبریت استفاده می کنند که منجر به ذخیره انرژی و جنگل ها می شود.

 


این علامت نشان دهنده مواد تشکیل دهنده محصول است که اغلب در کنار لیست مواد تشکیل دهنده موادغذایی دیده می شود.

 


این نماد که در وسط آن برگ وجود دارد به این معنی است که محتویات بسته برای گیاهخواران مناسب. میتوان این علامت را روی بسته های موادغذایی دید.

 


این نماد که یک تلفن متصل به حرف “Q” است به منظور کلمه Quality. یعنی اگر شما از کیفیت محتویات بسته راضی نیستید میتوانید با شماره تماس درج شده روی بسته با فروشنده این محصول تماس بگیرید.

 


این نماد بیشتر روی اسباب بازی ها مشاهده می شود که با توجه به نوع محصول عدد روی علامت تغییر می کند. در اینجا یعنی محتویات محصول برای بچه های زیر ۳ سال مناسب نیست.

 


Do not re-use : این نماد نشان می دهد که محتویات بسته یکبار قابل استفاده است. میتوان گفت یکبارمصرف است. مثلا بعضی از ابزار های پزشکی این علامت را دارند که یعنی فقط برای یک بیمار باید استفاده شود.

 


این نماد تاریخ تولید محصول را نشان می دهد.

 


این نماد برای نام و آدرس و مشخصات سازنده محصول است.

 


این علامت با توجه به تاریخی که در کنار آن درج می شود تاریخ انقضای محصول را نشان می دهد.


نماد احتیاط: یک نماد ایمنی برای هشدارهای خاص و اقدامات احتیاطی در ارتباط با دستگاه های برقی. و همچنین توجه به دستورالعمل های نحوه استفاده از دستگاه.

 


humidity limitation : نماد محدودیت رطوبت. با توجه به درصدی که روی علامت است محدودیت رطوبت برای نگه داری محصول مشخص می شود.

 


Serial number : وقتی این نماد روی بسته باشد شماره سریال سازنده در پایین آن می آید.

 


این نماد نشان می دهد که محصول باید دور از دسترس اشعه رادیواکتیو و گرما نگه داری شود.

 


نماد استریل: این نماد فقط برای دستگاه های پزشکی استریل کننده قابل استفاده است.

 


نماد غیر استریل : این نماد برعکس نماد بالا برای نشان دادن دستگاه های پزشکی غیر استریل کننده به کار می رود. کاربرد این نماد جداکردن دستگاه های استریل کننده و غیر استریل کننده است.

 


این نماد نشان می دهد که اگر بسته محصول آسیب دیده بود از باز کردن آن خودداری شود.

 


امیدوارم این مطلب مفید بوده و از آن استفاده برده باشید. هر پیشنهاد و یا انتقادی دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. در صورت نیاز به وکتور این نمادها شما می توانید از طریق لینک http://www.graphicyab.com/?p=9101 وکتور این نمادها را به راحتی دانلود کنید. موفق باشید.

 

 

5 پاسخ به “نمادها و علامت های بسته بندی مورد نیاز طراحان گرافیک”

  1. fatemeh

    سپاس گزارم…عالی بود

  2. ليلى

    عالى و کامل بود من یک هفته اس دنبال علامت کتاب با دستم که هیجا توضیحى نبود واجع بهش
    ابنجا به جواب سوالم رسیدم
    خیلى ممنون

  3. علی

    ممنون

    عالی بود

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۶ مرداد ۹۶ 4,421 بازدید ۵ دیدگاه